Zezwolenia i wizy
Zaświadczenie A1 dla delegowanych: 24 miesiące i reguła 25%
Zaświadczenie A1, zwane też PD A1, potwierdza, że podczas pracy w innym kraju UE zostajesz w systemie ubezpieczeń społecznych swojego kraju, więc nie płacisz tam składek. Jest ważne maksymalnie 24 miesiące, pracodawca występuje o nie przed wyjazdem, a jeśli pracujesz w dwóch lub więcej krajach, o objęciu ubezpieczeniem decyduje reguła 25%.
Aktualizacja: 1 listopada 2026 · Listed Abroad
Co potwierdza zaświadczenie A1 i kto o nie występuje
PD A1 pokazuje, że pozostajesz objęty ubezpieczeniem społecznym swojego kraju i nie płacisz składek w kraju przyjmującym. Pracodawca występuje o nie do instytucji ubezpieczeń społecznych w kraju, w którym jesteś ubezpieczony. Wniosek musi podawać daty początku i końca delegowania.
W czasie delegowania nie musisz rejestrować się w organach ubezpieczeń społecznych kraju przyjmującego. Nie zdobywasz tam też dodatkowych praw emerytalnych ani do zasiłku dla bezrobotnych. Powinieneś móc okazać formularz w każdej chwili w czasie delegowania, a kraj przyjmujący musi uznać ważne A1.
Poproś pracodawcę o kopię przed pierwszym dniem. Jeśli inspektor pracy w kraju przyjmującym poprosi o A1, możesz je pokazać w telefonie, a kraj przyjmujący musi przyjąć ważny formularz.
24 miesiące to maksimum na jednym zaświadczeniu
Maksymalny okres na PD A1 to 24 miesiące. Potem albo przechodzisz do systemu ubezpieczeń kraju przyjmującego, albo pracodawca prosi o przedłużenie. Przedłużenie nie jest automatyczne. Wymaga porozumienia między krajem macierzystym a przyjmującym.
Czas spędzony już w delegowaniu według starych zasad jest odliczany od 24 miesięcy. Wytyczne Komisji mówią też, że gdy pracownik zakończył 24 miesiące, nowe delegowanie tego samego pracownika przez tego samego pracodawcę do tego samego kraju zasadniczo nie jest przyznawane bez takiego porozumienia.
12 miesięcy, 18 miesięcy i delegowanie długoterminowe
Nie myl limitu A1 z limitem prawa pracy. Zwykłe delegowanie w rozumieniu prawa pracy trwa do 12 miesięcy albo do 18 miesięcy, jeśli pracodawca wyśle uzasadnione zawiadomienie do kraju przyjmującego. Potem delegowanie staje się długoterminowe i przepisy pracy kraju przyjmującego stosuje się szerzej.
Weźmy delegowanie na 18 miesięcy. Mieści się w maksimum A1 wynoszącym 24 miesiące, z zapasem 6 miesięcy. Ale w 13. miesiącu pracodawca potrzebował uzasadnionego zawiadomienia, inaczej od tego momentu stosowano zasady długoterminowe.
Przed wyjazdem: 1 miesiąc, 4 tygodnie i deklaracja delegowania
Delegowani pracownicy są zazwyczaj zarejestrowani w krajowym systemie ubezpieczeń co najmniej 1 miesiąc przed delegowaniem. Krótsze okresy mogą być dopuszczone w indywidualnych przypadkach. Jeśli delegowanie trwa dłużej niż 4 kolejne tygodnie, musisz przed wyjazdem otrzymać od pracodawcy pisemną informację.
Pracodawca wysyła też deklarację delegowania do władz kraju przyjmującego przed rozpoczęciem delegowania, najpóźniej gdy się zaczyna. Zawiera ona pracodawcę, liczbę pracowników, adres miejsca pracy, przewidywane daty, rodzaj usługi i osobę kontaktową. Każdą zmianę lub przerwę trzeba zgłosić. Belgia na przykład robi to przez deklarację Limosa - zobacz nasz poradnik o Limosa.
Płaca i warunki w czasie delegowania
Dostajesz warunki kraju przyjmującego tam, gdzie są korzystniejsze niż w kraju macierzystym. Jeśli korzystniejsze są warunki krajowe, pracodawca musi je utrzymać. Dotyczy to wynagrodzenia, nadgodzin, maksymalnego czasu pracy i minimalnego odpoczynku, minimalnego płatnego urlopu, bezpieczeństwa i higieny pracy oraz równego traktowania.
Niektóre krótkie delegowania są zwolnione z pełnych zasad o urlopach rocznych i wynagrodzeniu: te poniżej 8 dni w roku i, w krajach, które to przyjęły, poniżej 1 miesiąca. Zwolnienie na 1 miesiąc nie obejmuje pracowników agencji, a w budownictwie żadne zwolnienie nie obowiązuje.
Praca w dwóch lub więcej krajach: reguła 25%
Jeśli pracujesz w kilku krajach UE, decyduje kraj zamieszkania. Gdy co najmniej 25% Twojego czasu pracy i/lub dochodu pochodzi z kraju zamieszkania, obejmuje Cię ubezpieczenie społeczne tego kraju. Te 25% nazywa się istotną częścią działalności.
Jeśli nie masz istotnej działalności w kraju zamieszkania, podlegasz ubezpieczeniu tam, gdzie ma siedzibę pracodawca. Przy dwóch pracodawcach z siedzibą poza krajem zamieszkania podlegasz ubezpieczeniu w kraju zamieszkania. Jeśli jesteś zatrudniony w jednym kraju, a samozatrudniony w innym, podlegasz ubezpieczeniu tam, gdzie jesteś zatrudniony. Kraju nie możesz wybrać.
Podatki są osobną sprawą niż A1
A1 rozstrzyga tylko ubezpieczenie społeczne. Jeśli chodzi o podatek dochodowy, jesteś zasadniczo rezydentem podatkowym kraju przyjmującego, gdy pracujesz tam dłużej niż 6 miesięcy. Kraj macierzysty może nadal Cię opodatkować, jeśli zachowujesz tam stały dom lub masz silniejsze więzi osobiste i gospodarcze.
Sprawdź zasady obu krajów. Nasze poradniki podatkowe o Niemczech, Holandii i Norwegii wyjaśniają, jak działają lokalny numer podatkowy i potrącanie.
Dla kogo i na co uważać
A1 jest dla pracowników firmy z jednego kraju UE wysłanych do innego do określonej pracy oraz dla pracowników transgranicznych z pracą w kilku krajach. Nie jest dla Ciebie, jeśli podpisujesz nową umowę z pracodawcą z kraju przyjmującego, bo wtedy obejmuje Cię kraj przyjmujący.
Samozatrudnieni też mogą dostać A1, ale muszą wykazać, że praca za granicą jest podobna do ich pracy w kraju. Wymóg krajowy może wynosić nawet 2 miesiące samozatrudnienia. Nowe unijne przepisy o ubezpieczeniach społecznych obowiązują od 2028, więc sprawdzaj aktualizacje. Nie znaleźliśmy standardowej opłaty ani czasu rozpatrzenia, bo każdy kraj ustala je sam.
Pracownicy transgraniczni i osoby na dwóch umowach powinni zapytać instytucję ubezpieczeń społecznych w kraju, które zasady obowiązują, zanim przyjmą drugą pracę, bo odpowiedź decyduje o tym, dokąd płyną składki.